پلی استر چیست و چه کاربردی در پارچه های پرده ای و صنعتی دارد؟

پلی استر

الیاف پلی استر، پس از پنبه از جمله الیاف بسیار مهم است و مقدار مصرف آن نیز هر سال افزایش می یابد. دکتر کاروترز نخستین کسی بود که در سال 1928 به دعوت کمپانی دوپونت آمریکا مطالعاتش را روی پلی استر آغاز کرد. اما چون در آغاز تحقیقات متوجه اشکالات (نقطه ذوب و استحکام پایین و قابلیت حل شدن در بیشتر حلالهای آلی) آن شد، از تهیه و تولید پلی استر منصرف گردید و مطالعاتش را روی نایلون متمرکز کرد.

بعدها تحقیقات به وسیله یکی از دانشمندان انگلیسی به نام وینفیلد، با همکاری دیکسون دنبال شد. این دو در سال 1941 ساختمان شیمیایی پلی استر فعلی را ارائه دادند که بر خلاف عملکرد قبلی کاروترز ویژگیهای بسیار پیشرفته ای داشت. این دو از ترکیبات آروماتیکی به جای آلیفاتیکی استفاده کردند و در نتیجه به نتایج مطلوبی رسیدند.

امروزه پلی استر با نامهای تجاری مختلف در نقاط گوناگون جهان تولید و به بازار عرضه می شود که مهم ترین آنها عبارتند از: ترویرا در آلمان، کودل در آمریکا، تریلن در انگلستان، ترگال در فرانسه و داکرون در دوپونت آمریکا. الیاف تریلن از پلیمریزاسیون یک دی اسید و دی الکل به دست می آید. دی اسید شامل ترفتالیک اسید و دی الکل شامل اتیلن گلایکول است.

پلی استر به دلایل مختلف بیش از سایر الیاف مصنوعی در صنعت نساجی مورد استفاده قرار گرفته است. از ویژگیهای بسیار مهم آن مقاومت در برابر چروک و نور خورشید و فرم گیری آسان و ثابت بودن رنگ آن است.

پارچه های تولید شده با الیاف پلی استر در مقایسه با پارچه های نایلونی بسیار ظریف تر هستند و به دلیل نداشتن گروه های آب دوست (نسبت به نایلون) زیر دست واکسی تر (چرب تر) و جذب رطوبت بسیار پایینی دارند.

به طور معمول پلی استر به شکل مخلوط با سایر الیاف مانند پنبه به کار برده میشود و در این صورت پارچه حاصل بشور بپوش نام دارد. اگر نسبت مخلوط پلی استر با پنبه مناسب باشد، می توان پارچه هایی با مقاومت خوب و قیمت مناسب تولید کرد.

ویژگی های الیاف پلی استر

شکل ظاهری:در بیشتر مواقع سطح مقطع عرضی پلی استر زیر میکروسکوپ دایره ای و طولی آن میله ای است. البته بسته به منافذ خروجی از رشته ساز، مقطع لیف می تواند متفاوت نیز باشد. برای کاهش براق بودن این الیاف به آنها پودر دی اکسید تیتانیوم (TiO) می افزایند که در زیر میکروسکوپ به شکل دانه های سیاه دیده میشود. الیاف پلی استر به شکل کدر و براق تهیه شده ولی فیلامنتهای صنعتی آن فقط به رنگهای براق تولید می شوند.

جذب رطوبت: الیاف پلی استر جذب رطوبت بسیار پایینی دارند (در حدود 0/4 درصد). حتی اگر در محیطی قرار بگیرند که رطوبت نسبی آن 100 درصد باشد، جذب رطوبت این الیاف در نهایت به 0.6-0.8 درصد می رسد (کمتر از یک درصد). جذب رطوبت پایین این الیاف محاسن و معایبی دارد. از محاسن آن استحکام و ازدیاد طول آن تا حد پارگی است. ویژگی های این لیف در حالت خشک و تر فرق چندانی با یکدیگر ندارند.

از معایب آن در درجه اول ایجاد الکتریسیته ساکن در خط تولید است که استفاده از آهارهای آب دوست را اجتناب ناپذیر میکند. در درجه دوم لباسهایی که از این الیاف تهیه می شوند در هنگام پوشیدن، بار الکتریکی تولید و گردو غبار را به خود جذب می کنند. همین امر سبب گردیده است که این الیاف را به شکل مخلوط با سایر الیاف به کار می برند یا اینکه تکمیل های ویژه ای روی آنها انجام می گیرد.

الیاف پلی‌استر به دلیل دوام بالا، مقاومت در برابر چروک و ثبات رنگ، در طیف گسترده‌ای از پارچه‌های موجود در فروشگاه مهدوی‌نژاد کاربرد دارند. در بخش پارچه‌های پرده‌ای، بسیاری از آسترهای پرده و برخی مدل‌های پارچه پرده‌ای ساده و براق بر پایه پلی‌استر تولید می‌شوند و به دلیل ایستایی مناسب و عمر طولانی، انتخابی کاربردی برای فضاهای عمومی و خانگی هستند.

در میان منسوجات نیز پارچه‌هایی مانند تترون، متقال، پارچه لانه زنبوری و برخی پارچه‌های تنظیف یا پوشکی ممکن است به‌صورت ترکیبی از پلی‌استر و سایر الیاف تولید شوند تا استحکام بیشتری داشته باشند.

همچنین در بخش پارچه‌های لباسی، محصولاتی مانند ترگال و برخی مدل‌های لی ترکمن یا پارچه‌های ترکیبی می‌توانند دارای درصدی پلی‌استر باشند که موجب کاهش چروک‌پذیری و افزایش دوام پارچه می‌شود.

این تنوع نشان می‌دهد که پلی‌استر یکی از پایه‌های اصلی در تولید بسیاری از پارچه‌های مصرفی و صنعتی عرضه‌شده در فروشگاه مهدوی‌نژاد است.

پارچه تولید شده از مخلوط پنبه و پلی استر به نسبت 35-65، که در اصطلاح بازار به تترون معروف است، نسبت به پنبه نیاز کمتری به اتو دارد، دارای جذب رطوبت خوبی است و بقیه عیوب پلی استر را نیز ندارد. پارچه تولید شده از مخلوط الیاف پشم و پلی استر به نسبت 55-45 با نام فاستونی در بازار عرضه میشود و برای تهیه کت و شلوار و کاربرد مشابه از آن استفاده میشود.

در هر یک از این پارچه ها طول الیاف پلی استر متناسب با طول لیفی است که با آن مخلوط شده است (در فاستونی به اندازه طول پشم و در تترون به اندازه طول پنبه).

استحکام:الیاف پلی استر دارای استحکام بالایی هستند. الیاف منقطع پلی استر دارای استحکام 3/5-4 گرم بر دنیر، فیلامنت معمولی 4/5-5/5 گرم بر دنیر و فیلامنت محکم 7-6 گرم بر دنیر است. اگر بخواهیم الیاف پلی استر با استحکام زیاد تولید کنیم باید در مرحله کشش آن را بیشتر بکشیم تا آرایش یافتگی آن افزایش یابد. استحکام بالای این الیاف به وجود حلقه های آروماتیک ربط داده میشود ضمن آنکه کریستالینیتی 60 درصد نیز دلیلی بر استحکام بالای این الیاف است.

خاصیت ارتجاعی:خاصیت برگشت پذیری الیاف پلی استر مناسب است. همین امر سبب میگردد که این الیاف دارای مقاومت بالایی در مقابل چین و چروک باشند. الیاف پلی استر از نایلون، کشش کمتری بر میدارند، گرچه خاصیت بازیابی (برگشت فوری) آن به اندازه نایلون نیست. به همین سبب در تهیه جوراب استفاده چندانی ندارد.

نقطه ذوب: نقطه ذوب الیاف پلی استر 250 درجه سانتی گراد است. این الیاف ترموپلاستیک هستند، یعنی در یک درجه حرارتی معین شروع به نرم شدن می کنند. بنابراین هنگام اتو کردن باید مراقب بود که درجه حرارت اتو از 135 درجه بالاتر نرود.

مقاومت در مقابل نور: الیاف تحت تأثیر اشعه فرابنفش (UV) خورشید، پس از مدتی استحکامشان کاهش می یابد. این کاهش استحکام در الیاف مختلف با یکدیگر فرق می کند. برای نمونه الیاف پلی استر نسبت به الیاف دیگر کمتر آسیب می بینند و این مسئله نیز به وجود حلقه های آروماتیک در طول زنجیر پلی استر باز میگردد که مقاومت آنها در برابر اشعه فرابنفش بالاست.

مقاومت در برابر عوامل بیولوژیکی:خود الیاف پلی استر به تنهایی دارای مقاومت بالایی در برابر بید و جلبک و کپک و باکتری و مانند آنها هستند، ولی پارچه ای که روی آن عملیات تکمیلی انجام گرفته، ممکن است محیط مناسبی برای رشد آنها باشد و بنابراین به پارچه صدمه بزند.

اثر اسیدها:الیاف پلی استر در مقابل اسیدها کم و بیش مقاومند و مقاومت آنها در مقابل اسیدها بیشتر از بازهاست.

اثر قلیایی ها:مقاومت این الیاف در مقابل قلیایی ضعیف مناسب است، اما در مقابل قلیایی قوی مقاومت خود را از دست می دهند و سریع هیدرولیز می شوند.

اثر حلال ها: الیاف پلی استر در مقابل حلالهای معمولی حل نمیشوند ولی در فنل، ارتو کلروفیل و متاکرزول گرم حل می گردند.

کاربرد پلی استر

همان طور که گفته شد الیاف پلی استر بیشتر به شکل مخلوط با سایر الیاف به کار برده می شوند. الیاف پلی استر در بلوز مردانه، کراوات، لباس زنانه و کف پوش مورد استفاده قرار می گیرند. کاربردهایی در انواع پارچه های رومبلی، پرده ای و دکوراسیون داخلی نیز دارد. 

اطلاعات تماس فروشگاه مهدوی‌نژاد

📍 آدرس: اصفهان، خیابان حکیم . بعد از مسجد حکیم . کوچه باغ قلندرها . سرای جارچی باشی . حیاط اول. طبقه بالا . پلاک 29
📞 شماره تماس: 09913809057
💬 واتس‌اپ جهت مشاوره و ثبت سفارش: ارتباط مستقیم
🚚 ارسال به سراسر کشور